Marokkaanse rechter verbant drie mensen tien jaar van sociale media

Een rechter in Tanger heeft drie mensen veroordeeld tot een totaalverbod op sociale media voor tien jaar. Volgens Médias24 gaat het om een ongekend vonnis in de Marokkaanse rechtspraktijk, zonder expliciete wettelijke grondslag. De zaak draait om TikToker Adam Benchekroun en twee medeverdachten, onder wie zijn moeder.

Wat er precies is uitgesproken

Benchekroun werd in januari veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf plus een verbod op alle sociale media. In hoger beroep werd de celstraf teruggebracht naar twee jaar, maar het verbod bleef staan. Kort daarna deed hetzelfde gerechtshof uitspraak in een aanverwante zaak: de moeder van Benchekroun en een contentmaker bekend als “Moulinex” kregen elk zes jaar cel, eveneens met het tienjaarverbod. Beiden werden schuldig bevonden aan mensenhandel. Drie vonnissen, twee rechtbanken, één terugkerende maatregel.

Geen wet, wel een redenering

Een wettelijke basis ontbreekt. Marokkaans recht kent geen bepaling die een algemeen verbod op sociale media mogelijk maakt. Rechters lijken zich te hebben gebaseerd op artikel 87 van het Wetboek van Strafrecht, dat het verbieden van een activiteit toestaat wanneer de inbreuk via precies dat middel is gepleegd en herhaling een maatschappelijk gevaar vormt. Als sociale media als “activiteit” worden gelezen, is de redenering te volgen. Maar juridisch waterdicht is het niet.

De Marokkaanse grondwet garandeert vrijheid van meningsuiting, met ruimte voor beperkingen op grond van openbare orde of bescherming van anderen. Hoe ver die ruimte reikt, is precies wat hier ter discussie staat.

Het Amerikaanse precedent

In 2017 verwierp het Amerikaanse Hooggerechtshof een wet die seksuele delinquenten toegang tot sociale media verbood. De redenering: sociale media zijn een essentiële ruimte voor expressie en deelname aan het publieke leven geworden. Een totaalverbod is onevenredig. Die uitspraak heeft geen bindende kracht in Marokko, maar de juridische logica is universeel genoeg om het debat te voeden.

Hoe handhaaf je zoiets?

Zelfs als het verbod juridisch standhoudt, blijft handhaving een open vraag. Platforms als Meta werken soms mee aan gerechtelijke verzoeken, maar die medewerking is beperkt en afhankelijk van jurisdictie. Een nieuw account aanmaken onder andere naam kost vijf minuten. Schending levert nieuwe strafvervolging op, maar opsporing blijft onzeker.

Een Frans voorbeeld maakt de grenzen zichtbaar: influencer “AD Laurent” verloor zijn TikTok-account na ministeriële druk, maar migreerde zonder moeite naar YouTube en Twitch. Digitale uitsluiting van één platform is geen digitale uitsluiting.

Experiment aan de rand van de wet

De Marokkaanse rechter loopt hier voor op de wetgever. Of dat vooruitgang is of overschrijding van bevoegdheid, hangt af van wie je het vraagt. Wat vaststaat: het digitale domein is definitief onderdeel geworden van het strafrecht, en de regels daarvoor zijn nog niet geschreven. Wie de rechtsontwikkeling in Marokko volgt, doet er goed aan deze zaken te blijven volgen.