Meer dan 1.700 Marokkanen vast in Algerije, families prooi voor oplichters

Terwijl Algerije deze week 37 Marokkanen vrijliet via de grensovergang Zouj Beghal, groeit het bredere probleem gestaag. Yabiladi bericht over honderden families die niet alleen worstelen met de gevangenschap van hun naasten, maar ook doelwit worden van criminelen die zich voordoen als advocaat.

Wanhoop als verdienmodel

De Marokkaanse Vereniging voor Hulp aan Migranten in Kwetsbare Situaties (AMSV) in Oujda volgt inmiddels meer dan 550 actieve zaken. Voorzitter Hassan Ammari ontving signalen dat het werkelijke aantal Marokkanen in Algerijnse gevangenissen boven de 1.700 ligt. Een deel van hen zit vast op verdenking van ernstige misdrijven, anderen werden uitgebuit voor illegale activiteiten nadat hun migratieplan mislukte.

Wat de situatie verder vergiftigt: oplichters, zowel vanuit Marokko als Algerije, richten zich actief op families in nood. Via sociale media bieden ze informatie aan over gedetineerde naasten, vragen geld, en leveren niets. Ammari ziet hoe zijn organisatie hierdoor extra werk krijgt: families die met valse informatie zijn opgezadeld, zijn moeilijker te begeleiden.

Grens dicht, consulaten open

Families die hun naasten willen bezoeken, lopen tegen een harde muur. Sommige ouders worden aan de grens teruggestuurd ondanks een geldig visum. Anderen krijgen dat visum simpelweg niet. De diplomatieke breuk tussen Rabat en Algiers uit 2021 werkt door op elk niveau, ook in dit soort humanitaire kwesties.

De Marokkaanse consulaten in Algiers, Oran en Sidi Bel Abbès functioneren formeel nog steeds. Maar consulaire aanwezigheid betekent niet automatisch toegang. Ammari pleit voor humanitaire corridors aan beide zijden van de grens, zodat familiebezoeken überhaupt mogelijk worden.

Lichamen die niet thuiskomen

Voor families van Marokkanen die tijdens de migratiepoging zijn omgekomen, is het leed van een andere orde. Repatriëring van stoffelijke resten vereist DNA-tests, juridische procedures en administratieve stappen die weken tot maanden in beslag nemen. De technische kosten, ambulance en vergunningen, lopen al snel op tot meer dan 5.000 dirham. De AMSV neemt de juridische en administratieve kant op zich; de financiële last blijft bij de families.

In een aantal gevallen leidde de inzet van de vereniging tot vrijlating onder presidentiële gratie of op medische gronden. Maar Ammari is nuchter over de reikwijdte: het blijven uitzonderingen.

Brief naar het presidentieel paleis

De AMSV stuurde een brief aan de Algerijnse autoriteiten, inclusief het presidentieel paleis, met een verzoek om brede amnestie voor Marokkaanse gedetineerden en migranten uit sub-Saharisch Afrika. Ammari koppelt dat verzoek aan nationale of religieuze momenten, periodes waarop dergelijke gratie historisch gezien meer kans maakt.

Zolang er geen structureel diplomatiek kanaal bestaat tussen Rabat en Algiers, blijft de AMSV opereren in de marge van twee staten die elkaar officieel negeren. Families betalen daarvoor de prijs.