Marokko betaalt de prijs van een oorlog die het niet voert
De oorlog in het Midden-Oosten raakt Marokko harder dan de meeste mensen beseffen. Marokko importeerde in 2025 voor ruim 21,5 miljard dirham aan geraffineerde brandstoffen uit de Golfstaten, meldt Medias24. Nu energieinfrastructuur in de regio zwaar beschadigd is, dreigt die rekening structureel te stijgen, ook als de gevechten morgen stoppen.
Meer dan een prijspiek
Brent-olie noteerde op 1 april 2026 rond de 110 dollar per vat, een dagelijkse stijging van ruim 8 procent, nadat de Amerikaanse president Donald Trump aankondigde dat de VS Iran nog twee tot drie weken zouden aanvallen. Markten die hoopten op ontspanning kregen het tegenovergestelde. Aandelen daalden, de dollar steeg en de olieprijs klom verder.
Maar de werkelijke schok zit dieper dan de spotprijs. Het IEA (Internationaal Energieagentschap) heeft bevestigd dat meer dan 40 cruciale energiebronnen in de regio beschadigd zijn. QatarEnergy-directeur Saad al-Kaabi verklaarde tegenover Reuters dat aanvallen 17 procent van Qatars LNG-exportcapaciteit hebben uitgeschakeld: 12,8 miljoen ton per jaar, voor drie tot vijf jaar. Sommige installaties hebben tot een jaar nodig voor herstel.
Diesel uit Riyad, vliegtuigbrandstof uit de Golf
Marokko’s blootstelling is concreet. Diesel domineert de importrekening met 18,6 miljard dirham, waarvan het grootste deel uit Saoedi-Arabië komt. Vliegtuigbrandstof staat voor bijna 1,8 miljard dirham, benzine voor zo’n 650 miljoen en zware stookolie voor 320 miljoen dirham. Het gaat niet om ruwe olie die ergens in een raffinaderij verdwijnt, maar om de brandstoffen die rechtstreeks in Marokkaanse vrachtwagens, vliegtuigen en fabrieken terechtkomen.
Saoedi-Arabië heeft een relatief voordeel: zijn oost-west-pijpleiding naar de Rode Zee via Yanbu omzeilt de Straat van Hormuz, de meest kwetsbare doorvoerroute in de regio. Die pijpleiding draaide op volle capaciteit van zo’n 7 miljoen vaten per dag. Voor Marokko is de geografische ligging gunstig: de aanvoerroutes vanuit Saoedi-Arabië zijn minder kwetsbaar dan die naar Aziatische afnemers.
Relatief voordeel, absoluut probleem
Dat relatieve voordeel lost het structurele probleem niet op. Zelfs als de gevechten stoppen, herstelt de productiecapaciteit niet vanzelf. Beschadigde velden, stilgelegde installaties en verstoorde logistiek zorgen voor maandenlange naweeën. De prijspremie op energie verdwijnt niet met een staakt-het-vuren.
Voor Marokko betekent dit: hogere brandstofkosten voor transport en logistiek, druk op de handelsbalans en een importrekening die structureel zwaarder weegt. Wie familie heeft in Marokko, eigendom, of plannen om er iets op te bouwen, merkt dit uiteindelijk in elke transactie, van bouwkosten tot de prijs van een vlucht naar Casablanca.
De landen die het hardst geraakt worden door deze oorlog zijn niet altijd de landen die hem voeren.