Hormuz zonder Amerika: 35 landen vergaderen terwijl olieprijs explodeert
Groot-Brittannië roept donderdag ministers van 35 landen bijeen om de geblokkeerde Straat van Hormuz te heropenen, meldt MoroccoWorldNews. De waterweg, waardoor een vijfde van de wereldolievoorraden stroomt, ligt al wekenlang grotendeels stil na de blokkade door Iran. De VS schitteren door afwezigheid.
Europa neemt het heft in eigen handen
De Britse minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper leidt het overleg in Agadir. Aan tafel zitten onder meer Frankrijk, Duitsland, Italië, Canada en de Verenigde Arabische Emiraten. Premier Keir Starmer omschreef de inzet als het beoordelen van “alle haalbare diplomatieke en politieke maatregelen”. Bijna duizend schepen liggen vast. De energieprijzen staan op recordhoogten. De urgentie is reëel.
Dat de VS ontbreken, is geen toeval. Trump trok zich terug nadat Europese bondgenoten weigerden actief mee te doen aan de Amerikaanse en Israëlische militaire operaties tegen Iran. “Al die landen die geen jetfuel kunnen krijgen vanwege de Straat van Hormuz, zoals het Verenigd Koninkrijk, dat weigerde betrokken te raken bij de onthoofding van Iran: ga je eigen olie maar halen,” schreef Trump op zijn platform Truth Social.
Starmer prikke Trump, Trump reageerde
De aanleiding voor Trumps uitval was een uitspraak van Starmer. De Britse premier zei dat de oorlog in het Midden-Oosten “niet onze oorlog is” en dat betrokkenheid “niet in ons nationaal belang” ligt. Trump las dat als verraad. Zijn reactie op Frankrijk was vergelijkbaar scherp: “Frankrijk weigerde vliegtuigen naar Israël, volgeladen met militaire voorraden, over Frans grondgebied te laten vliegen. Frankrijk is ZEER ONWILLIG geweest.”
Achter de retoriek zit een structurele verschuiving. De VS signaleren dat zij niet langer de kosten en risico’s van maritieme veiligheid willen dragen voor routes die zij zelf minder nodig hebben, nu de eigen schalieolieproductie hoog is. Europa en Azië zijn afhankelijker van de Golf dan Washington.
Wat er op het spel staat
De Straat van Hormuz verbindt de Perzische Golf met de Arabische Zee. Naast een vijfde van de wereldolievoorraden passeert daar ook een derde van al het vloeibaar aardgas. Iran blokkeerde de doorvaart als reactie op de aanhoudende militaire druk van de VS en Israël. De economische gevolgen zijn wereldwijd voelbaar, van benzineprijzen in Amsterdam tot vrachtkosten voor Marokkaanse importeurs.
Diplomatie als enige uitweg
Starmer zei “elk diplomatiek kanaal te verkennen”. Dat klinkt voorzichtig, maar de coalitie van 35 landen heeft weinig militaire opties zonder Amerikaanse rugdekking. De vraag is of diplomatieke druk Iran beweegt, terwijl de oorlog waarop de blokkade een reactie is, nog steeds gaande is.
Wie dit overleg goed volgt, begrijpt dat de geopolitieke verhoudingen rond de Golf sneller verschuiven dan de meeste commentatoren bijhouden. Europa probeert een rol te spelen in een conflict dat het zelf niet wilde, in een regio die het nooit volledig heeft begrepen.