Marokkanen vast in Algerijnse cellen, families thuis opgelicht
Meer dan 1.700 Marokkanen zitten vast in Algerijnse gevangenissen, terwijl hun families in Marokko en Europa niet alleen met bureaucratische muren worden geconfronteerd, maar ook met oplichters die zich voordoen als advocaten. Yabiladi bracht deze week de omvang van de crisis in kaart, op basis van veldwerk van de Marokkaanse Vereniging voor Hulp aan Migranten in Kwetsbare Situaties, de AMSV, in Oujda.
Wanhoop als verdienmodel
De AMSV volgt officieel 550 zaken, maar schattingen wijzen op ruim drie keer dat aantal gedetineerden. Hassan Ammari, voorzitter van de vereniging, bevestigt dat meerdere families zijn opgelicht door personen die zich via sociale media als advocaat presenteren. Ze beloven informatie over gedetineerde naasten, leveren valse aanwijzingen en verdwijnen met het geld. “Dit bemoeilijkt ons werk en maakt het volgen van zaken ingewikkelder,” zegt Ammari. De slachtoffers zijn families die al maanden of jaren in het ongewisse zitten over het lot van een zoon, broer of vader.
Visa geweigerd, grens dicht
Wie zijn naaste wil bezoeken, stuit op een andere muur. Ouders met een geldig visum worden aan de Algerijnse grens teruggestuurd. Anderen krijgen het visum niet eens. Ammari roept op tot humanitaire corridors aan beide zijden van de grens. De diplomatieke breuk tussen Marokko en Algerije, die in 2021 definitief werd, maakt elke stap zwaarder. De Marokkaanse consulaten in Oran, Sidi Bel Abbès en Algiers functioneren nog, maar hun bereik is beperkt.
Migratie als uitweg, gevangenis als eindstation
Veel gedetineerden vertrokken met de verwachting dat Algerije een doorgang zou zijn naar Europa of betere kansen. Sommigen belandden in illegale netwerken, anderen werden opgepakt bij grensoverschrijding. Ammari spreekt van “ernstige beschuldigingen die meer dan tien jaar gevangenisstraf kunnen opleveren.” Een deel van hen wordt uitgebuit in illegale activiteiten voordat ze gearresteerd worden.
Deze week keerden 37 Marokkanen terug via de grensovergang Zouj Beghal, de derde repatriëringsoperatie dit jaar. Kleine winst in een groot probleem.
Lichamen die niet thuiskomen
Voor wie de overtocht niet overleeft, begint een andere procedure. DNA-tests, juridische stappen, administratieve vergunningen: de repatriëring van lichamen kost families al snel meer dan 5.000 dirham aan technische kosten, bovenop het emotionele gewicht. De AMSV neemt de juridische en administratieve kant op zich, maar de financiële last ligt bij de nabestaanden.
Ammari stuurde een brief naar de Algerijnse autoriteiten, inclusief het presidentieel paleis, met een verzoek om volledige amnestie rond nationale en religieuze gelegenheden. Of die brief gehoor vindt, is vooralsnog onduidelijk.
Zolang de diplomatieke relatie tussen beide landen bevroren blijft, zijn het de families die de rekening betalen. In geld, in onzekerheid, en in gevallen die niemand officieel telt.